HEM 326
Hemşirelikte Deontoloji ve Etik
Öğretim Elemanı: Prof. Dr. Ayla GÜRSOY
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; hemşirelik öğrencilerinin hemşireliğin tarihsel gelişimini kavramalarını, hemşirelikle ilgili yasa ve yönetmelikler, etik kavramlar konusunda bilgi edinmelerini, mesleki uygulamalarda karşılaşacakları etik sorunlara yönelik farkındalık ve duyarlılık geliştirmelerini, etik sorunları analiz edebilmelerini ve etik karar verme süreçlerini açıklayabilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği
Hemşirelik mesleğinin felsefisi, tarihsel temelleri, hemşirenin rol ve sorumlulukları, hemşirenin yasal sorumlulukları, malpraktis, etik ilkeler, etik değerler, hemşirelik etik kodları, insan/çocuk ve hasta haklar, etik karar verme süreci, yeni tedavi girişimlerinde etik boyutlar ve disiplinlerarası ekip yaklaşımı.
Dersin Ön Koşulu/ Yan Koşulu
Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Akdur, R., & Aydın, E. (2003). Tıbbi etik ve meslek tarihi (2. baskı). Feryal Matbaacılık. 2. Alpar, Ş. E., Bahçecik, N., & Karabacak, Ü. (Çeviri Ed.). (2013). Çağdaş hemşirelikte etik. İstanbul Tıp Kitabevi. 3. Erdemir Demirhan, A., Oğuz, Y., Elçioğlu, Ö., & Doğan, H. (2001). Klinik etik. Nobel Tıp Kitabevi.4. Fry, T. S. (2000). Hemşirelik uygulamalarında etik (B. Bağ, Çev.). Aktif Yayınevi.5. Karadağ, A., Çalışkan, N., & Baykara, Z. G. (Ed.). (2017). Hemşirelik teorileri ve modelleri. Akademi Basım ve Yayıncılık.6. Sucu, G., Dicle, A., & Saka, O. (2012). Hemşirelikte klinik karar vermeyi etkileyen etmenler ve karar verme modelleri. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 9(1), 52-60.7. 7. Terakye, G., & Ocakçı, F. (2013). Etik konulardan seçmeler. İstanbul Tıp Kitabevi. 8. Türk Hemşireler Derneği. (2015). Hemşireler için etik ilke ve sorumluluklar. http://www.turkhemsirelerdernegi.org.tr/Upload/hemsire%20brosur.pdf
Akademik Dürüstlük ve Yapay Zeka
Akademik dürüstlüğün ihlal edilmesi, sadece kopya çekmekle sınırlı değildir. Ayrıca izinsiz alıntı yapmak, bilgi uydurmak, başkalarının sahtekârlık hareketlerine yardım etmek, eğitmenin haberi olmaksızın daha önce kullanılmış bir çalışmanın teslim edilmesi ve diğer öğrencilerin akademik çalışmalarına müdahale etmeyi de içermektedir. Yukarıda sıralanan eylemlerin herhangi biri ciddi bir akademik ihlaldir ve disiplin işlemi ile sonuçlanır.Bunların yanı sıra, yapay zekâ araçlarıyla (ChatGPT, Claude vb.) üretilen içeriklerin kaynak belirtilmeksizin ödev, vaka analizi ya da sınav çalışması olarak sunulması akademik sahtekârlık kapsamında değerlendirilir. Yapay zekâdan yararlanıldığında bu durum çalışmada açıkça belirtilmeli ve yapay zekânın hangi aşamada nasıl kullanıldığı ifade edilmelidir. Hemşirelik etiği dersinin temel kazanımı olan etik muhakeme ve eleştirel düşünme becerilerinin gelişimi özgün çalışma üretmeyi zorunlu kıldığından, yapay zekâya aşırı bağımlılık mesleki yetkinlik açısından da ciddi bir risk oluşturmaktadır.